Biuletyn PW / Galeria Niepodległej / Galeria Niepodległej. Ze zbiorów prof. Mirosława Nadera

Galeria Niepodległej. Ze zbiorów prof. Mirosława Nadera

Model popiersia Marszałka Józefa Piłsudskiego, szable, lanca kawalerii, ordery, odznaki, czy zestaw biurowy z początku XX wieku to tylko wybrane eksponaty, które prezentujemy z dworskiego archiwum prof. Mirosława Nadera.

Marszałek Józef Piłsudski piorunuje wzrokiem. Realistyczny model popiersia Marszałka, z którego później wykonano odlew z brązu, pochodzi spod dłuta znanego artysty - Konstantego Laszczki, rzeźbiarza, malarza, grafika, Rektora Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Znad popiersia Marszałka groźnie spoziera Ignacy Paderewski, pianista, który dzięki umiłowaniu ojczyzny w sposób nadzwyczaj aktywny zaangażował się w odzyskanie przez Polskę niepodległości.

W dwóch gablotach znajdują się odznaki i ordery pułkowe, zgromadzone przez dziadka prof. Mirosława Nadera, w tym najwyższe odznaczenia państwowe takie jak: Order Virtuti Militari IV Złoty i V Klasy Srebrny (nr 41 i 42), Krzyż Niepodległości (nr 44), Krzyż oficerski orderu Polonia Resistuta (nr 45), Krzyż Walecznych (nr 47), czy Order Legii Honorowej z okresu III Republiki (nr 58).

W drugiej gablocie dostrzec można: Odznakę „Miecze Hallerowskie”, ustanowioną w 1920 roku przez gen. Hallera (nr 5), Krzyż Honorowy „Bohaterom Ducha - 1870-1919” (nr 6), Odznakę „Obrońcom Przemyśla” z 1919 roku (nr 7), Krzyż Pamiątkowy Obrony Lwowa (nr 12), czy Odznakę Pamiątkową 4 Dywizji Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego (nr 17).

Uwagę przykuwają także: Odznaka I Brygady Legionów Polskich „Za wierną służbę” z 1916 roku (nr 26), Odznaka Pamiątkowa I Korpusu Polskiego z 1918 roku (nr 29), wyróżniająca się kształtem Odznaka Pamiątkowa 4 Pułku Piechoty Legionów Polskich „Za zasługi” (nr 34), Krzyż Legionowy z inicjałami Józefa Piłsudskiego (nr 36) oraz wyjątkowo rzadki egzemplarz Odznaki Pamiątkowej Obserwatora Balonowego I Klasy (nr 39).

Ważne miejsce na ścianach zajmują też mapy. W zbiorach zachowały się takie perełki jak „Mapa linij komunikacyjnych kolejowych, lotniczych, samochodowych i wodnych w Polsce i na obszarze W.M. Gdańska” z 1934 roku. - Kolekcjonerstwo jest jak choroba zakaźna. Trudno ją wyleczyć i infekuje - powtarza prof. Mirosław Nader w trakcie rozmów o swojej pasji.

W latach 1914-1918 funkcjonowało ponad 90 różnych wzorów orła białego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Orzeł Biały został uprawomocniony jako godło państwowe ustawą uchwaloną przez Sejm Ustawodawczy (1919-1922) 1 sierpnia 1919 roku. Oficjalny wizerunek godła przypominał orła Stanisława Poniatowskiego i był używany do 1927, kiedy powstała nowa wersja według projektu Zygmunta Kamińskiego.

Nieopodal orzełka wiszą szable francuskie Model 1822/24 z ryngrafem Matki Boskiej, które pojawiły się w Polsce wraz z Armią generała Hallera w 1919 r., a później zakupiono je we Francji na wyposażenie kawalerii. W zbiorach znajduje się także szabla wzór 34 z Huty Ludwików, która zastąpiła szable wzór 1822. Wśród eksponatów broni białej wyróżnia się trzymetrowa francuska lanca M-1913. W lance tego typu były wyposażone wszystkie pułki kawalerii II Rzeczypospolitej.

Gratkę kolekcjonerską stanowią przedmioty użytkowe: zestaw biurowy z połowy XIX wieku, tłoki pieczętne, ułańska papierośnica, zegarki, czy ostrogi kawaleryjskie z okresu międzywojennego.

Na stole piętrzą się tajemnicze teczki z dokumentami. Obok mowy rektora Józefa Brudzińskiego na otwarcie Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 15 listopada 1915 roku, znaleźć można m.in. Kartę Immatrykulacji Szkoły Politechnicznej we Lwowie (1919 r.), stare indeksy z wpisami Kotarbińskiego i Tatarkiewicza (!), czy dyplom doktorski Wydziału Medycznego Uniwersytetu Stefana Batorego z 1928 roku, opatrzony nr 200. Projekt dokumentu, autorstwa znanego malarza Ferdynanda Ruszczyca, stanowił najładniejszy wzór dokumentu uczelni wyższej w Polsce okresu międzywojennego.

Wśród ciekawych wydawnictw na wyróżnienie zasługuje „Pieśń Legionisty” z 1916 roku, czyli siedem rysunków Kajetana Stefanowicza, Podoficera I-go Pułku Ułanów Legionów Polskich, wydaną nakładem własnym autora we Lwowie. Są także piękne karykatury Marszałka Piłsudskiego autorstwa Zdzisława Czermańskiego ze wstępem Jana Lechonia. Na planszach widnieje m.in. znakomity „Marszałek Piłsudski w ramach Konstytucji 17 marca”.

Jest jeszcze wyjątkowa fotografia Marszałka Piłsudskiego. Wielkoformatowa, przedstawiająca pana w starszym wieku, bez czapki, z papierosem, wyglądającego przez okno pociągu. O łagodnym spojrzeniu, uśmiechającego się pod wąsem. Marszałka, jakiego nie znamy.

Fotogaleria zbiorów prof. Mirosława Nadera

Zdjęcia: Biuletyn PW

CYTAT TYGODNIA

"

 

 

Szczęśliwy, komu pośród życia skwaru,

bukiet przyjaźni nie zwiędnie
u boku. 

 

Jan Nepomucen Kamiński

"

KONTAKT

Biuletyn Politechniki Warszawskiej

Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa

Tel. 22 234 71 71, 22 234 71 81

Biuro Rektora Politechniki Warszawskiej

www.biurorektora.pw.edu.pl

REDAKCJA

Biuletyn Politechniki Warszawskiej
Wydawnictwo elektroniczne skierowane do społeczności Uczelni redagowane przez Biuro Rektora.

Zapraszamy do zgłaszania wydarzeń!

Sekcja ds. Komunikacji Społecznej i Mediów

Redakcja Biuletynu Politechniki Warszawskiej

MNiSW