Biuletyn PW / Kultura i Tradycja / Powstanie Warszawskie w murach Politechniki

Powstanie Warszawskie w murach Politechniki

Siedemdziesiąta rocznica Powstania Warszawskiego przynosi wspomnienia dni pełnych patriotycznych uniesień, walki i heroicznych czynów. W wielu z nich uczestniczyła Politechnika Warszawska, prowadząc aktywną obronę swojego Kampusu.

W pierwszej połowie sierpnia 1944 na mapie pozycji powstańczych Politechnika Warszawska była wyraźnie wysunięta przed zachodnią linię polskich pozycji. W jej bezpośrednim otoczeniu znalazły się zajęte przez Niemców budynki (przy ul. Koszykowej i Nowowiejskiej – wtedy ul. 6 Sierpnia). Teren PW obsadzało VI zgrupowanie Obwodu Śródmieście Armii Krajowej, zwane 3 Batalionem Pancernym pod dowództwem kpt. Stefana Golędzinowskiego („Golskiego”). Oddziały batalionu zajmowały m.in. Wydział Architektury PW, choć w pierwszym dniu Powstania sztab zgrupowania „Golski” mieścił się przy ul. Polnej 50 (obecnie siedziba Oficyny Wydawniczej PW). Od 2 sierpnia gmach Architektury pełnił funkcję centrum służb powstańczych w tym rejonie. W budynku działał nawet szpital przyfrontowy na 70 łóżek.

Tablica poświęcona pamięci Tadeusza Zawadzkiego "Zośki" w Dużej Auli Politechniki Warszawskiej

 
W pierwszych dniach Powstania wybudowano barykady na ulicach wychodzących na Plac Politechniki i wykopano przejścia na ulicę Noakowskiego. Dowódcą obrony terenu głównego Uczelni był mjr Kazimierz Falewicz („Antoni”), który przyjmował w szeregi obrońców również żołnierzy z rozbitych oddziałów m.in. z 1108 plutonu 7 Pułku Ułanów Lubelskich AK „Jeleń” czy z 2 batalionu szturmowego „Odwet”. Obrońcy Politechniki dysponowali angielskim moździerzem kalibru 88 mm, który obsługiwał pracownik PW Stefan Chudzyński („Kowalski”). W ciągu 2 tygodni kilkukrotnie odpierano ataki Niemców, wspieranych przez piechotę i czołgi. Zmasowany szturm wroga na Politechnikę nastąpił dnia 19 sierpnia, choć już 15-go zaatakowano Gmach Fizyki, a 18-go ostrzelano z granatników i czołgów Gmach Główny PW. W nocy z 20 na 21 sierpnia oddziały kpt. „Golskiego” zajęły ruiny Gmachu Głównego oraz budynek Wydziału Chemicznego. O świcie niemieckie kontrnatarcie zmusiło polskie oddziały do odwrotu, a nieprzyjaciel umocnił się w zgliszczach zajętych budowli PW. 

Podczas Powstania Warszawskiego, jak i całej okupacji, wielu naukowców i studentów wspierało swoimi umiejętnościami służby walczące z okupantem. Wśród nich był także Tadeusz Zawadzki „Zośka”, syn prof. Józefa Zawadzkiego, Rektora Politechniki Warszawskiej. I choć „Zośka” zginął w walce z wrogiem niemal rok przez wybuchem Powstania, jego pseudonim nosił jeden z najbardziej znanych oddziałów zgrupowania „Radosław”. Dziś w Dużej Auli PW możemy oglądać tablicę poświęconą jego pamięci. 

Obchody 70. rocznicy Powstania Warszawskiego w 2014 roku

31 lipca 2014

16.30
Złożenie kwiatów i zapalenie zniczy przy pomniku 3 Batalionu Pancernego AK "Golski" na terenie Politechniki Warszawskiej
17.00-18.00
Spotkanie na Wydziale Architektury PW
18.30
Msza św. w Kościele Najświętszego Zbawiciela

1 sierpnia 2014

16.30
Oddanie hołdu poległym i zmarłym Żołnierzom na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
17.00
Uroczystości Centralne

Jednocześnie przez cały sierpień w Politechnice Warszawskiej trwać będzie Wystawa Most63. Program uroczystości obchodów 70. rocznicy Powstania Warszawskiego dostępny również na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego.

Powiązany artykuł: Politechnika uczciła pamięć bohaterów Powstania Warszawskiego

Zapraszamy również do zapoznania się z powstańczymi "kartkami z kalendarza" w biuletynie politechnicznej "Solidarności".

 

 

Źródło: Zeszyty Historyczne Politechniki Warszawskiej, nr 1/1996, OW PW, Warszawa 1996

CYTAT TYGODNIA

"

 

Mierz siłę na zamiary,
Nie zamiar podług sił!…

 

 

Adam Mickiewicz

"

KONTAKT

Biuletyn Politechniki Warszawskiej

Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa

Tel. 22 234 71 71, 22 234 71 81

Biuro Rektora Politechniki Warszawskiej

www.biurorektora.pw.edu.pl

REDAKCJA

Biuletyn Politechniki Warszawskiej
Wydawnictwo elektroniczne skierowane do społeczności Uczelni redagowane przez Biuro Rektora.

Zapraszamy do zgłaszania wydarzeń!

Sekcja ds. Komunikacji Społecznej i Mediów

Redakcja Biuletynu Politechniki Warszawskiej

MNiSW