Biuletyn PW / Wydarzenia / Propozycje założeń do ustawy o szkolnictwie wyższym tematem spotkania w Politechnice Warszawskiej

Propozycje założeń do ustawy o szkolnictwie wyższym tematem spotkania w Politechnice Warszawskiej

1 marca 2017 r. zaprezentowano założenia do nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, przygotowane przez trzy zespoły ekspertów. Spotkanie odbyło się z udziałem ministra dr. Jarosława Gowina z MNiSW.

W 2016 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) zdecydowało, że potrzebna jest zupełnie nowa ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym - regulująca funkcjonowanie polskich uczelni, zwana Ustawą 2.0. Pod koniec maja 2016 r. resort nauki w ramach konkursu wyłonił trzy niezależne zespoły badawcze, które otrzymały granty na opracowanie i skonsultowanie założeń do nowej ustawy. Pod koniec stycznia przesłały one swoje projekty resortowi nauki.

Ich prezentacja odbyła się w Politechnice Warszawskiej, gdzie przybyłych na spotkanie gości powitał prof. Jan Szmidt, Rektor PW. Efekty pracy nad założeniami do ustawy przedstawili prof. Hubert Izdebski z Uniwersytetu SWPS, prof. Marek Kwiek z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz dr hab. Arkadiusz Radwan - prezes Instytutu Allerhanda.

- To są projekty pełne bardzo interesujących inspiracji. Na pewno bardzo kontrowersyjnych. Najmniej kontrowersyjne byłoby utrzymanie status quo, tylko że ono oznaczałoby przyzwolenie na marginalizację polskiej nauki i polskich uczelni. Te trzy prezentacje to były snopy światła skierowane w przyszłość - powiedział minister nauki i szkolnictwa wyższego dr Jarosław Gowin (na zdjęciach poniżej).

Zdaniem ministra, model funkcjonowania nauki i szkolnictwa wyższego, który powstał po roku 1989, wyczerpuje swój potencjał. - Zmiany powinny być ewolucyjne i rozłożone w latach, ale musi się zmienić to, co kluczowe, aby wszystko poszło po nowemu (...). Musimy znaleźć takie punkty archimedesowe, które ruszą z posad świat polskiej nauki, pchną tę naukę ku rozwojowi - podkreślił dr Jarosław Gowin. - To ma być ustawa, która będzie służyła nie nam politykom, nie kadrze naukowej, nie administracji uczelni, tylko w pierwszej kolejności studentom, jak najlepszemu ich wykształceniu, przygotowaniu do zderzenia z rynkiem pracy, ich formacji - wyliczał.

Choć trzy zespoły, które pracowały nad założeniami nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, mają różne podejście do zmian, to w ich programach są punkty wspólne. Eksperci zgadzają się m.in., że władze uczelni powinny mieć możliwość sprawniejszego zarządzania, a studia doktoranckie nie powinny być tak masowe.

- Marzy mi się system nauki i szkolnictwa wyższego, który jest uporządkowany, który przypomina większość systemów zachodnioeuropejskich, w którym niepotrzebne są ciągłe, permanentne zmiany - powiedział prof. Marek Kwiek. - Najważniejszym elementem naszej propozycji byłoby podniesienie poziomu nauki akademickiej i akademia, jako bardziej atrakcyjne miejsce pracy dla kadry nastawionej na badania - mówił profesor.

Wśród najważniejszych propozycji zespołu prof. Kwieka znalazł się postulat podziału szkół wyższych na trzy grupy: badawcze, badawczo-dydaktyczne i dydaktyczne. Podział ten zależałby od strategii uczelni i jakości prowadzonych tam badań. Propozycje prof. Kwieka zakładają też wzmocnienie roli rektora i zmianę sposobu jego wybierania. Poznański zespół proponuje także, by przy uczelniach istniały rady powiernicze z przedstawicielami interesariuszy zewnętrznych. Miałyby one jednak tylko funkcje strategiczne i nadzorcze. Zdaniem zespołu prof. Kwieka należy też zlikwidować profesurę uczelnianą i ograniczyć na uczelniach rolę osób, które ukończyły 70. rok życia.

Pomysł podziału uczelni na trzy grupy podziela też zespół prof. Huberta Izdebskiego. Ponadto wychodzi on z założenia, że powinny powstać dwie kategorie doktoratu - zawodowy i doktorat typu akademickiego. Habilitacja nie byłaby potrzebna do uzyskania samodzielności naukowej. Zespół prof. Huberta Izdebskiego proponuje też podział kierunków studiów na: regulowane (na których kształci się osoby, wykonujące np. zawody zaufania publicznego), uniwersyteckie (dziś ogólnoakademickie) i nieregulowane. Wśród propozycji znalazło się także stworzenie mechanizmów konsolidacji szkół publicznych czy połączenie Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów z Komisją Ewaluacji Jednostek Naukowych.

- Celem nowej ustawy powinno być zwiększenie produktywności, rozumianej jako przejście od skoncentrowania się na ilości do orientacji na jakość - zwrócił uwagę prof. Izdebski. Zaznaczył, że zrealizowanie propozycji jego zespołu oznaczałoby konieczność zmian w co najmniej 34 ustawach innych niż tylko ustawa o szkolnictwie wyższym oraz ustawa o stopniach i tytule naukowym.

Trzeci z projektów - zespołu dr. hab. Arkadiusza Radwana - zakłada m.in. aby jedynym stopniem naukowym nadawanym w nowym systemie był doktor, którego ranga miałaby być podniesiona do pułapu habilitacji. Oznaczałoby to rezygnację z tytułu profesora, który miałby być jedynie stanowiskiem pracy. W propozycjach zespołu znalazło się m.in. rozdzielenie funkcji „władczych” uczelni pomiędzy dwa organy: rektora i prezydenta. Rektora, który byłby przedstawicielem pracowników, wybierałby senat. A prezydenta, który miałby władzę wykonawczą, wybierałby nowy organ - rada powiernicza uczelni.

- Musimy podnieść jakość badań naukowych; poprawić międzynarodową konkurencyjność polskiej nauki; jakościowo i ilościowo poprawić kontrybucję nauki do gospodarki, społeczeństwa i instytucji publicznych - powiedział dr Arkadiusz Radwan. - Musimy stworzyć też konkurencyjny rynek akademicki. Powinien doprowadzić do tego, że środki (na naukę - PAP) są alokowane efektywniej niż dzisiaj - wyliczał.

Na podstawie wyników prac trzech zespołów ministerstwo ma przygotować projekt nowej ustawy. Zostanie on zaprezentowany we wrześniu podczas Narodowego Kongresu Nauki, który odbędzie się w Krakowie. Szczegółowe informacje na temat projektów są dostępne m.in. na stronie resortu nauki.

Retransmisja spotkania w Politechnice Warszawskiej oraz projekty założeń do ustawy o szkolnictwie wyższym dostępne są na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Powiązane materiały:
Narodowy Kongres Nauki - cykl konferencji
Trzy zespoły złożyły projekty założeń tzw. „Ustawy 2.0”

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl
Zdjęcia: Biuletyn PW

CYTAT TYGODNIA

"

 

Bo nie jest światło, by pod korcem stało.

Cyprian Kamil Norwid, Promethidion

"

KONTAKT

Biuletyn Politechniki Warszawskiej

Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa

Tel. 22 234 71 71, 22 234 71 81

Biuro Rektora Politechniki Warszawskiej

www.biurorektora.pw.edu.pl

REDAKCJA

Biuletyn Politechniki Warszawskiej
Wydawnictwo elektroniczne skierowane do społeczności Uczelni redagowane przez Biuro Rektora.

Zapraszamy do zgłaszania wydarzeń!

Sekcja Komunikacji Społecznej

Redakcja Biuletynu Politechniki Warszawskiej

MNiSW